Tüberkülozun Gelişimi

Tüberküloz hastalığının gelişimi ve seyri her organizmanın tepkisine göre değişiktir. Bazı organizmaların direnci, bazılarının ise hastalık kapma eğilimi fazladır.

Geçirilmiş bir tüberkülozdan sonra birçok bulaşıcı hastalıklarda görülen bağışıklığa rastlamak olanaksızdır. Ancak mikrobun kapılması halinde her organizmanın göstereceği tepki değişik olur. Tüberkülozun üç devresi vardır.

1.Devre: Tüberküloz basilleri yerleştikleri yerde küçük ve grimsi düğümcükler şeklinde tüberkül bir araya gelerek daha geniş alanların açılmasına yol açar. Tüberkül basilleri ilk odak noktalarından çıkarak lenf damarları vasıtasıyla lenf boğumlarına kadar yayılırlar. Lenf boğumlarında da tüberküllerin oluşumu sonucu birinci devre kapanır. Birçok durumda 1. devrede oluşan bulaşma tamamen temizlenebilinir. İlk odak noktasındaki tübeküller lenf boğumlarındaki tüberküllerin ortasında bulunan peynirsi madde iyileştikçe kireçlenir sert bir doku halini alır.

Tüberküllerin oluşumu sırasında genel bir yorgunluk iştahsızlık 38 dereceye kadar ateş sırt ağrıları gibi belirtiler ortaya çıkar ve genellikle bir üşütme olarak nitelendirilir. Röntgen filmi tüberküllerin varlığını belirler ve hastalık teşhis edilir.

2.Devre: Bu devrede basillere karşı hiçbir önlem alınmadığı halde vücut direnci artar. ikinci devrede tüberküller ya daha çok gelişir ya da tamamen iyileşir. 1. ve 2. devrelerden sonra tedavideki gecikme ya da başka bir bulaşma sonucu 3. devre hemen başlar.

3. Devrece basiller kan ya da lenf kanalları yoluyla yayılmayı sürdürür. Gelişme çağındaki gençlerle erişkinlerde görülen 3.Devrenin belirtileri grip ya da bronşiti andırır. Hafif yorgunluk balgamlı öksürük akşamları yükselen hafif ateşi iştahsızlık gece terlemeleri kilo kaybı belirtiler ortaya çıkar. Teşhis ancak röntgen çekildikten sonra kesinleşir. Özellikle akciğerlerde oluşan tüberküllerin büyüklüğü 1 mm. İle 30 mm. Arasında değişir. Tüberküloz basilleri özellikle köprücük kemiğinin altında kalan akciğer bölgesine yerleşir. Tüberküller dev hücreler halinde birleşip büyük alanlar oluştururlar. Tüberküloz bir akciğerden diğerine sıçrayabilir. Ayrıca bir bölgede iyileşme görülürken diğer bölgede ilerleme saptanabilir. Böylece hastalık kronik niteliğine bürünmüş olur.

Açık tüberküloz: Hasta balgam tükürük iltihapla çevreye mikrop saçar ve tüberküloz yalnızca bu devrede bulaşıcıdır.

Kapalı tüberküloz: Basiller vücudu terk etmedikleri için bu tür tüberküloz bulaşıcı değildir.

Aktif tüberküloz: Tüberküloz basilleri ile vücut arasındaki savaş sürmektedir. Aktif tüberkülozun kesinlikle saptanabilmesi için röntgen gece terlemesinin kontrolü ve dışkı tahlili gereklidir.